پارسوماش(علی بیگی)ali beigi

درختان موزه پارس مسئول نگهداري سفالينه‌هاي ساساني!

استان فارس صاحب بخش عظيمي از آثار تاريخي ايران است. با اين‌حال گويي هنوز حفاظت از اين آثار و اشياء در الويت برنامه‌هاي مسئولان ميراث فرهنگي استان قرار نگرفته و به همين علت زمينه تخريب بخشي از اين اشياء فراهم شده‌است.

برخي موزه‌هاي استان فارس شرايط مناسبي ندارند و از حداقل استانداردهاي موزه‌داري فاصله دارند. موزه‌ پارس که پيش از اين عمارت کلاه فرنگي بوده هم‌اکنون وظيفه نگهداري بخشي از مهمترين آثار تاريخي را به‌عهده دارد. مسئولان اين موزه به‌دليل حجم بالاي آثار و البته مساحت 300 متري آن بخشي از اشياء را درحياط و زير درختان نگهداري مي‌کنند. اين تصميم به روند فرسايش و تخريب آثار سرعت بيشتري بخشيده‌است.

عمارت کلاه فرهنگي که امروزه از آن به‌عنوان موزه پارس نام مي‌برند در ضلع جنوبي ارگ کريمخان در باغ نظر واقع شده‌است. اين عمارت اشيا دوره‌هاي مختلف تاريخي را به‌صورت پراکنده در خود جاي داده است. از سفالينه‌ها و خمره‌هاي ساساني گرفته تا نقش‌برجسته‌هاي قاجاري و تابلو‌هاي نفيس زنديه و قرآن نفيس در اين موزه نگهداري مي‌شود.

اما تفکيک اشياء تاريخي در جدول خوب‌ها و بد‌ها موضوعي است که در اين موزه ديده مي‌شود. چنانچه آثاري که تعداد آنها زياد است در حياط عمارت زير درختان ريخته شده و آثار نفيس تر به داخل بنا انتقال داده شده است؛ گويي مسئولان ميراث‌فرهنگي فارس از وفور آثار تاريخي اشباع شده‌اند و فرقي نمي‌کند که سفال ساساني زير درختان، نقش سطل زباله را بازي کند يا کارمندان اين مجموعه با پارک اتومبيل خود درست در کنار نقش برجسته‌هاي قاجاري با تخطي از حريم اثر، پارکينگ را در اولويت قرار دهند.

«مهدي پارسايي» مدير کانون معماري قوام‌الدين شيراز، با انتقاد از وضعيت فعلي اشياء در خانه‌هاي تاريخي به CHN گفت: «هنوز يک موزه در استان فارس احداث نشده که از طرح محتوايي و قابليت‌هاي موزه‌اي برخوردار باشد. درحال‌حاضر خانه‌هاي تاريخي با نداشتن حداقل استانداردهاي موزه‌داري اين وظيفه را به‌دوش مي‌کشند.»

به‌گفته وي‌، متوليان ميراث فرهنگي استان فارس به‌طور اجتناب ناپذير با استفاده از بناهاي تاريخي به عنوان موزه از آثار تاريخي نگهداري مي‌کنند. اين درحالي است که ضوابط نگهداري از آثار تاريخي دراين خانه رعايت نشده و فضا و کاربري آن‌ها موزه نبوده است. ضمن اينکه تامين امنيت و شرايط نگهداري از آثار تاريخي امر ساده‌اي نيست. حفاظت از يک اثر تاريخي ضرورت‌هاي بي‌شماري دارد.

يکي از نفيس‌ترين قرآن‌هاي خطي در موزه پارس نگهداري مي‌شود که البته يکبار هم به سرقت رفته‌است. در کنار اين اثر نفيس مي‌توان به اشياء دوره زنديه و آثار دوره‌هاي مختلف که از حفاري‌هاي باستان‌شناسي بدست‌آمده نيز اشاره کرد که در اين موزه نگهداري مي‌شوند.

مدير کانون معماري قوام‌الدين شيراز، ضعف بنيادي فضاي موزه‌اي جهت نگهداري آثار تاريخي و فاصله داشتن با استانداردهاي مطلوب را نقص‌هايي مي‌داند که امروزه‌ موزه‌ها با آن مواجه هستند. چنانچه بخش عمده‌اي از موزه‌ها کاربري غير موزه‌اي داشته و کالبد آن‌ها بستر مناسبي براي نگهداري از آثار تاريخي ايجاد نمي‌کند.

درحال‌حاضر آثار تاريخي بدون داشتن سنخيتي با کالبد بنا به‌صورت انبوه بدون هماهنگي ظرف و مظروف و استفاده از طراحي و متد علمي درمکاني به‌نام موزه جاسازي مي‌شوند. عمارت کلاه‌فرنگي که مي‌توانست موزه هنر زنديه باشد و روايت‌هاي تاريخي را همراه با اسناد موجود به تصوير بکشد، بدون بهره‌ برداري از طرح محتوايي به مکاني تبديل شده که خواه ناخواه تخريب اشياء تاريخي را موجب مي‌شود.

مهدي پارسايي با اشاره به اقدام مثبت سازمان ميراث‌فرهنگي مبني بر انتقال اشياء عمارت کاخ خورشيد به موزه پارس به عدم برخورد علمي مديريت استان با موزه ها تاکيد مي‌کند و مي‌افزايد: «در همه جاي دنيا طبق قوانين ساخت هر موزه‌اي بايد برخوردار از قوانين و طرح محتوايي باشد اما سوالي که مطرح است اينست که ربط اين بنا با محتواي موزه چيست؟ اين مسئله به عملکرد مسئولاني برمي‌گردد که فاقد نگاه و برخورد علمي هستند.

نوشته شده در تاريخ چهارشنبه ۲۶ بهمن ۱۳۹۰ توسط علی محمدبیگی

.: Weblog Themes By Blog Skin :.

اسلایدر